peddelen in het nieuwsZomaar wat verhalenDe Rijn overzicht Vraag Baak


 
De Rijn overzicht


De Rijn: we hebben er allemaal van gehoord en weten ook dat we die ergens in Duitsland moeten gaan zoeken. Om onze reis goed voor te bereiden, verdiepen we ons in de rivier en haar loop.De Rijn (in het Duits: Rhein en door de Kelten oorspronkelijk  Renos = woeste stroom genoemd) is met zijn 1.320 kilometer een van de langste rivieren van Europa. Zij ontspringt in de Zwitserse Alpen en wordt gevoed door regen- en smeltwater. De bovenloop van de rivier bestaat uit twee takken, de Vorderrhein en de Hinterrhein . Bij Reichenau (CH) komen die twee takken samen. Vanaf hier tot aan de Bodensee heet de rivier de Alpenrhein en stroomt langs het ministaatje Liechtenstein en verder als grensrivier langs Oostenrijk om in de Bodensee uit te monden.
Het gedeelte van Konstanz tot Basel (CH) wordt Hochrhein genoemd en vormt, op een enkele enclave na, de Zwitsers-Duitse grens. Van Basel tot aan Mainz heet de rivier Oberrhein en vormt tot net iets voor Karlsruhe de Frans-Duitse grens. Vanaf Mainz tot Bonn heet zij de Mittelrhein en tot slot, na Bonn de Niederrhein.

Vervolgens komt de Rijn, zoals we op school geleerd hebben, bij Lobith ons land binnen. Dat is eigenlijk onjuist omdat het plaatsje Spijk, voorheen Duits grondgebied, in 1817 Nederlands werd. De rivier komt daarom sinds 1817 ons land bij Spijk binnen.

In Nederland wordt het wat onoverzichtelijker. Van de oude loop van de rivier is weinig meer terug te vinden. De noordgrens van het Romeinse Rijk lag in die tijd ter hoogte van de lijn Nijmegen - Utrecht - Katwijk, begrensd door de toenmalige Rijn. Als je nu in Katwijk gaat zoeken naar de monding van de Oude Rijn (want zo heet die daar nu), dan moet je toch goed zoeken. Tegenwoordig heet de rivier bij Millingen nog Rijn, daarna begint de Rijn delta. Het grootste (2/3) deel van het Rijnwater stroomt via de Waal (de huidige hoofdstroom van de Rijn) richting Noordzee, het ander deel gaat via het Pannerdenskanaal verder.

Volgen we de Waal, dan neemt die naar het westen toe de volgende namen aan: Boven Merwede, Nieuwe Merwede, en vormt dan samen met de Maas (die inmiddels Bergse-Maas en daarna Amer is gaan heten), het Hollands Diep. Het Hollands Diep staat verder in verbinding met het Haringvliet en de Zeeuwse wateren.
Het Pannerdenskanaal splitst zich verder in de Nederrijn en de IJssel . De Nederrijn gaat bij Wijk bij Duurstede de Lek heten. In Rotterdam heet zij weer de Maas om uiteindelijk als Nieuwe Waterweg de Noordzee te bereiken. De IJssel tot slot mondt uit in het IJsselmeer.

Voorlopig houden we het bij deze wetenswaardigheden, er valt nog genoeg te varen.

Stroomgebied van de Rijn

Langs de Rijn

Langs de Rijn in Zwitserland liggen de volgende steden.

In Frankrijk ligt aan de Rijn:

In Duitsland liggen aan de Rijn:

Enkele kilometers ten westen van Emmerik verlaat de Rijn Duitsland en stroomt deze Nederland binnen.


De maagd van de Lorelei

Een Duitse legende van de zingende sirene langs de Rijn<o:p>

Stroomafwaarts van Kaub aan de Rijn, aan de voet van de hoog oprijzende rotsmassa van de Lorelei, hadden in oude tijden de waternimfen hun koninkrijk. In het ruisende water stonden glinsterende paleizen, omgeven door groene weiden en statige wouden.

Naarmate er meer en meer mensen op de rivieroever kwamen wonen en de rivier drukker bevaren werd door vrachtboten en grote schepen, verlieten de waternimfen droevig hun plek. Slechts een van hen bleef achter, want zij kon geen afscheid nemen van haar geliefde rivier. Vaak zat zij boven op de rots, haar gouden haren kammend in het maanlicht, terwijl zij met haar betoverende stem wonderschone melodieën zong, die iedereen die ze hoorde beheksten.

Menige schipper die naar haar zoete gezang luisterde kon de drang niet weerstaan naar de maagd op te kijken, en raakte dan zo in de ban van haar schoonheid dat hij de gevaren die zijn boot bedreigden niet bemerkte. En zo gebeurde het vaak dat boot en schipper gegrepen werden door de verraderlijke maalstroom, en verzwolgen werden in diens diepten.

Gedurende de middeleeuwen, toen de trotse kastelen langs de Rijn weerklonken van wapengekletter, zang en vrolijk gelach, besloot een jonge ridder - de zoon van graaf Palatinus - de steile rots te beklimmen en de mooie nimf van dichtbij te bezien.

Hij voer de Rijn af in een kleine boot, slechts vergezeld door zijn schildknaap. Toen hij de voet van de rots naderde, zag hij de maagd op de top zitten, in de laatste stralen van de avondzon. Het geluid van haar stem behekste hem zo volledig dat hij alles vergat, en de machtige rivier smeet zijn lichte schip tegen de scherpe rotsen, waar het zonk, en de ridder ging mee ten onder. De schildknaap, die kans zag zichzelf te redden, bracht de graaf het droevige nieuws.

Vol verdriet en woede gaf de graaf Palatinus zijn dienaren opdracht de maagd gevangen te nemen, en haar vanaf haar hoge rots in de rivier te smijten. Terwijl de mannen haar naderden maakte zij een parelketting van haar hals los en wierp deze in de Rijn, zingende:

Vader die in het water huist,
red mij van die mannen, zij zijn niet pluis!
Stuur de witte paarden naar mij nader,
opdat ik rijden mag op wind en water!
<o:p>

Terstond rezen twee golven op uit de rivier, als grote, glanzende paarden. Ze klommen tot bovenaan de rots en namen de nimf met zich mee in het water, waar zij voor eeuwig verdween.

peddelen in het nieuwsZomaar wat verhalenDe Rijn overzicht Vraag Baak